Rolstoeler versus Roemenië

‘Het is als altijd een grote eer voor u te verschijnen.’ Beleefd begint de landsadvocaat van Roemenië‚ casual gekleed in een paarse trui‚ haar pleidooi voor
de Grote Kamer van het Europees Mensenrechtenhof in Straatsburg.

De zeventien rechters buigen zich deze novemberdag over een klacht van
de Roemeense ex-student Razvan Gherghina (33)‚ voor de helft verlamd
sinds een zwaar ongeluk. Begin 2007 wilde hij weer gaan studeren‚ maar zijn
universiteit weigerde de eerder beloofde aanpassingen voor rolstoelers door
te voeren. Twee andere universiteiten‚ waarvan een in Boekarest‚ bleken
evenmin voldoende toegankelijk. Daarop stapte hij naar het hof in Straatsburg.
Zijn ‘recht op onderwijs’ was geschonden‚ maar ook zijn ‘recht op een
privéleven’‚ vond Gherghina: omdat hij niet met andere studenten kon
optrekken‚ miste hij een sociaal leven.

Bijzondere gevallen
De Grote Kamer komt alleen in bijzondere gevallen bijeen‚ dit jaar pas
dertien keer. Het weerhoudt de landsadvocaat er niet van aan te sturen op een
‘niet ontvankelijk’-verklaring van de hele klacht. Tijdens de – online bekeken
– zitting hakt ze op respectvolle wijze in op Gherghina. Zo negeerde hij allerlei
handreikingen‚ zoals het aanbod thuis te studeren via Skype en een camera in
de klas.

Maar bovenal: hij had niet alle nationale rechtsmiddelen in Roemenië
benut‚ een voorwaarde voordat ‘Straatsburg’ een zaak kan oppakken. Hij had
zich bijvoorbeeld niet gewend tot een speciaal agentschap‚ dat in 2009 ‘285
petities en klachten’ van andere gehandicapten in behandeling nam. Noch
was hij naar de ‘gewone’ rechter gestapt‚ waar een andere gehandicapte toch
succes had.

Sociale isolement
Gherghina’s advocaat sloeg direct terug. Die Roemeense uitspraak had zes
jaar op zich laten wachten‚ ‘wat lang is als het gaat om onderwijs’‚ zei hij. Ook
de klachtenprocedure van het agentschap stelde weinig voor: in 2009 deelde
het maar vijf boetes uit en ‘verder slechts waarschuwingen‚ 276 stuks’. En het
aanbod via Skype te studeren‚ vergrootte Gherghina’s sociale isolement juist. Terwijl zijn cliënt er alles voor over had om een ‘gewone’ student te zijn.

Gherghina wilde dat zelfs zó graag dat hij ervoor naar Boekarest verhuisde en
er een dure kamer huurde – vlak bij de universiteit‚ die wél hellingbanen had.
Na één semester gaf hij zijn studie echter uitgeput op: er waren geen aangepaste
toiletten‚ waardoor hij steeds op en neer moest naar zijn kamer.

Frankrijk
Mocht het hof Gherghina gelijk geven‚ dan moeten de Roemeense universiteiten
hun toegankelijkheid vergroten. Maar het effect is groter. ‘Een veroordeling
van Roemenië kan mensen met een handicap stimuleren Frankrijk aan te
klagen en te laten veroordelen’‚ reageerde de Franse vereniging voor verlamden
APF‚ in de krant La Croix.

Frankrijk legde tien jaar terug wettelijk vast dat
in 2015 alle openbare gebouwen rolstoelvriendelijk zouden zijn. ‘Helaas is dat
lang niet overal het geval’‚ aldus Bénédicte Kail van de APF.

En zo heeft een Roemeense doorbijter zijn Franse lotgenoten hoop gegeven.

Over de auteur

Marnix de Bruyne (1965) is redacteur van mensenrechtenmagazine Wordt Vervolgd, een uitgave van Amnesty International. Eerder was hij correspondent in Zuid-Afrika voor Het Parool in (1999-2000) en redacteur Afrika bij de Volkskrant (2003-2011). Voor die krant schreef hij over het Sierra Leone-tribunaal en de eerste rechtszaken van het Internationaal Strafhof. In 2010 publiceerde De Bruyne 'Het land van Soekmekaar', over de worstelingen van het dorp Soekmekaar met het nieuwe Zuid-Afrika, vooral met de landhervorming. In het voorjaar van 2016 verschijnt zijn boek 'We moeten gaan', over Nederlandse boeren in Zimbabwe.
Andere bijdragen door

03

12 2014

Your Comment


Over De Zaak

Weblog over rechtszaken met internationale dimensies, waaronder zaken van het Internationaal Strafhof en andere internationale gerechtshoven.

 

De Zaak draait op WordPress MU. Gebaseerd op Yashfa ver. 1.7 door WP GPL
Entries (RSS) and Comments (RSS).